Upadesh Kunwor

अघिल्लो भागमा हामीले चन्द्रदेवको श्राप , भगवान शिवको कृपा , श्रावण सोमबारको सुरुवात तथा माता पार्वतीको कठोर तपस्याबारे विस्तृत रूपमा बुझ्यौं। अब यस भागमा श्रावण महिनाका सबैभन्दा चर्चित धार्मिक परम्पराहरू   कावड यात्रा , गंगाजल अर्पण , बेलपत्र , धतूरो , भस्म र रुद्राभिषेक   पछाडिका पौराणिक कथा र आध्यात्मिक अर्थबारे चर्चा गर्नेछौं। कावड यात्रा किन गरिन्छ ? श्रावण महिना सुरु भएसँगै नेपाल र भारतका विभिन्न शिवधामहरूमा भक्तजनहरूको ठूलो भीड देखिन्छ। धेरै भक्तजनहरूले टाढा – टाढाबाट जल बोकेर भगवान शिवलाई अर्पण गर्न पैदल यात्रा गर्छन्। यही धार्मिक यात्रालाई कावड यात्रा भनिन्छ। कसैले केही किलोमिटर हिँड्छन् भने कसैले सय किलोमिटरभन्दा बढी दूरी पनि पार गर्छन्। कतिपय भक्तजनले गंगाजल बोकेर यात्रा गर्छन् भने कतिपयले साधारण पानीमा केही थोपा गंगाजल मिसाएर शिवलिङ्गमा अर्पण गर्ने परम्परा पालना गर्छन्। तर प्रश्न उठ्छ-  भगवान शिवलाई जल किन चढाइन्छ ? यसको उत्तर गंगाको पृथ्वीमा...

अघिल्लो भागमा हामीले श्रावण महिनाको उत्पत्ति , यसको वैदिक आधार र भगवान शिवसँग यसको सम्बन्धबारे बुझ्यौं। अब यस भागमा श्रावण सोमबार किन विशेष मानिन्छ , यसको सुरुवात कसरी भयो , र किन आज पनि लाखौं भक्तजनहरूले यो व्रत श्रद्धापूर्वक बस्छन् भन्ने विषयमा विस्तृत चर्चा गर्नेछौं। चन्द्रदेवको श्राप कसरी सुरु भयो ? पौराणिक कथाअनुसार राजा दक्ष प्रजापति , जो ब्रह्माका मानसपुत्र मानिन्छन् , उनका धेरै छोरीहरूको विवाह चन्द्रदेव सँग भएको थियो।  तर समय बित्दै जाँदा कुनै कारणले दक्ष प्रजापति चन्द्रदेवसँग अत्यन्तै असन्तुष्ट भए। क्रोधमा आएर उनले चन्द्रदेवलाई कठोर श्राप दिए।   त्यस श्रापका कारण चन्द्रदेवको तेज दिनप्रतिदिन घट्दै गयो।  उनको प्रकाश मन्द हुन थाल्यो।  शरीर कमजोर बन्दै गयो।  र अन्ततः उनी अस्तित्व नै समाप्त हुने अवस्थासम्म पुग्न थाले।  देवताहरू चिन्तित भए , किनकि यदि चन्द्रदेवको अस्तित्व समाप्त भयो भने सम्पूर्ण सृष्टिको प्राकृतिक सन्तुलन नै बिग्रिन सक्थ्यो। ...